HÀNH TRÌNH GIÁC NGỘ CỦA THIỀN SƯ LÂM TẾ

Sau Lục Tổ Huệ Năng, thiền tông Trung Hoa tiếp tục có những vị Tổ sư xuất chúng nối tiếp nhau, lần lượt là Thiền Sư Hoài Hải, kế đến là Thiền sư Bách Trượng, tiếp sau là Thiền sư Hoàng Bích, nối tiếp Hoàng Bích là Tổ sư Lâm Tế. Dòng thiền Lâm Tế Tông là dòng thiền lớn mạnh nhất, ảnh hưởng lớn nhất trong Thiền Tông Trung Hoa, và ảnh hưởng lớn đến cả Thiền Tông Nhật Bản. Do đó biết chút ít về Tổ Lâm Tế cũng là điều cần thiết khi tìm hiểu Thiền Tông.

Tổ Lâm Tế là một người con có hiếu và rất thông minh. Tổ xuất gia từ hồi còn nhỏ. Tổ đã được học rất nhiều kinh, luật và luận. Nhưng về sau, Tổ thấy phong trào học Phật tuy rầm rộ, mà nhiều kẻ tu hành không đàng hoàng, chỉ lo tìm kiếm danh lợi và địa vị, cho nên Tổ chán và quyết định tu thiền để đạt tới sự chứng ngộ. Có lúc Tổ tuyên bố: "Tất cả những gì ta học trong kinh, luật, luận đều vô ích. Làm sao cho mỗi giờ mỗi phút trong đời sống hàng ngày, ta sống được cho thật, đừng đánh mất cuộc đời trong sự tìm kiếm học hỏi". Phần lớn người xuất gia thường đánh mất đời mình trong sự học hỏi, kiếm tìm.

Trong thời gian còn tu học với Thiền sư Hoàng Bích, sự tu tập của Lâm Tế rất thuần nhất. Vị thủ tọa có ý khen rằng tuy thầy (Lâm Tế) thuộc về lớp sau nhưng thầy có nhiều điểm đặc biệt. Thủ tọa hỏi:

- Thầy ở đây lâu chưa?

Lâm Tế đáp:

- Được ba năm.

Thầy thủ tọa:

- Đã từng tham vấn sư tổ (Hoàng Bích) chưa?

Lâm Tế đáp:

- Con chưa từng tham vẫn và cũng không biết tham vấn về đề tài gì.

Thủ tọa bảo:

- Tại sao thầy không thử đến hỏi Hòa thượng "đại ý của Phật pháp là gì?"

Lâm Tế liền đến hỏi tổ Hoàng Bích câu ấy. Hỏi chưa hết câu thì đã bị tổ đánh. Thiền sư trở về. Thủ tọa hỏi: "Sao?"

- Con chưa hỏi xong đã bị tổ đánh, con không hiểu tại sao.

- Vậy cứ tới hỏi lần thứ hai xem sao?

Lâm Tế đến hỏi lần thứ hai. Và lại bị tổ đánh. Như thế cho đến ba lần.

Lâm Tế về hỏi vị thủ tọa:

- Cảm ơn Thủ tọa từ bi đã chỉ bảo cho con tới tham vấn Hòa thượng, nhưng ba lần con hỏi là ba lần con bị đánh. Con tự hận mình vì có nhiều chướng duyên mà không lãnh hội được ý chỉ sâu sắc của Hòa thượng. Nay con xin từ giã đi nơi khác.

Thủ tọa nói:

- Nếu thầy đi thì nên tới từ giã hòa thượng trước khi đi.

Lâm Tế lạy rồi rút lui. Vị thủ tọa tới hòa thượng thưa:

- Cái thầy còn trẻ tới tham vấn ấy có thể là một pháp khí trong tương lai đấy, vậy khi thầy ta lui tới đây từ giã thì xin hòa thượng dùng phương tiện để tiếp độ thầy ấy một chút. Trong tương lai thầy ấy có thể trở nên một cây đại thụ làm bóng mát cho rất nhiều người trong thiên hạ.

Khi Lâm Tế đến từ biệt tổ, tổ nói:

- Con không nên đi đâu cả, chỉ nên đi tới gặp thầy Đại Ngu ở đầu sông Cao An mà thôi. Thầy Đại Ngu sẽ giúp con.

Lâm Tế liền đi tới gặp Đại Ngu. Đại Ngu nói:

- Thầy từ đâu tới?

-Từ tu viện Hoàng Bích tới.

-Hoàng Bích có nói gì không?

- Ba lần tôi hỏi về đại ý của Phật pháp, ba lần tôi bị đánh. Tôi không biết là tôi có lỗi hay không có lỗi.

Đại Ngu nói:

- Hoàng Bích như một bà ngoại từ mẫn đã hết lòng hết sức giúp thầy vượt qua khó khăn, vậy mà thầy lại còn nói có lỗi hay không có lỗi!

Nghe thế, thiền sư Lâm Tế đại ngộ. Thiền sư nói:

- Thì ra là vậy, Phật pháp của hòa thượng Hoàng Bích có gì ghê gớm lắm đâu!

Đại Ngu nói:

- Cái con quỷ đái dầm này, vừa than có lỗi không lỗi đó thì nay lại dám nói Phật pháp của Hoàng Bích không có gì là ghê gớm. Thầy thấy được cái gì, nói nghe xem, nói ta nghe xem!

Thiền sư mới thụi vào hông Đại Ngu ba cái. Đại Ngu đẩy thiền sư ra, nói:

- Thầy của ông là Hoàng Bích, chuyện này chẳng dính líu gì đến ta cả.

Thiền sư liền từ giã Đại Ngu trở về với tổ Hoàng Bích. Thấy thiền sư trở về, tổ Hoàng Bích nói:

- Cái anh chàng này cứ đi đi về về như thế đến bao giờ mới chấm dứt?

Thiền sư nói:

- Chỉ vì hòa thượng quá từ bi nên con phải trở về.

Làm lễ xong, thiền sư đứng hầu một bên. Hoàng Bích hỏi:

- Đi đâu về thế?

- Mới đây theo lời dạy đầy tình thương của hòa thượng, con đã đến tham vấn Đại Ngu. Nay con mới về.

Hoàng Bích hỏi: "Đại Ngu có nói gì không?"

Thiền sư kể lại đầu đuôi câu chuyện. Hoàng Bích nói:

- Cái lão Đại Ngu kia, đợi khi có dịp nắm được lão, ta sẽ đánh cho lão một trận.

Thiền sư liền nói:

- Đâu cần đợi làm gì, hòa thượng? Hãy tiếp nhận ngay bây giờ đi.

Nói xong thiền sư liền thụi vào Hoàng Bích. Hoàng Bích la:

- Cái thằng điên này, dám tới hang cọp vuốt râu hùm hả?

Thiền sư bèn hét. Hoàng Bích nói:

- Thị giả đâu, dẫn thằng khùng này vào trong tăng đường đi!



Đó là hành trình giác ngộ của tổ Lâm Tế. Ngộ rồi thì thầy với trò ngang nhau, thỉnh thoảng hai thầy trò lại thụi nhau mấy quả, chẳng còn là thầy trò nữa mà thành bạn chí cốt. Sau này khi giảng pháp, nhớ lại chuyện mình hỏi tổ Hoàng Bích về đại ý Phật pháp ba lần đều bị đánh, có câu chuyện như sau:

Có vị bước ra hỏi tổ Lâm Tế:

-Đại ý của Phật pháp là gì?

Thiền sư đưa phất trần lên. Vị ấy hét và bị thiền sư đánh cho một cái. Lại có vị xuất gia khác lên hỏi:

- Đại ý của Phật pháp là gì?

Thiền sư cũng đưa phất trần lên. Vị ấy hét. Thiền sư cũng hét. Vị ấy do dự. liền bị thiền sư đánh. Thiền sư mới bảo:

- Này đại chúng, người vì Pháp thì không sợ táng thất thân mạng. Hai mươi năm trước hồi tôi ở với thầy Hoàng Bích, ba lần tôi hỏi về Đại ý Phật pháp là gì thì ba lần tôi được ban cho một gậy, cũng giống như được tiên sư sờ đầu bằng một cành ngải cứu vậy. Đến hôm nay tôi vẫn còn nhớ đến lần được Ngài đánh. Vậy ai có thể lên đây giúp tôi sống lại giây phút ấy?

Lúc bấy giờ có một vị xuất gia rời chỗ ngồi trong đại chúng đi lên, nói:

- Con có thể làm được việc ấy!

Thiền sư cầm cây gậy đưa cho vị kia. Vị ấy ngần ngại khi tiếp nhận cây gậy. Thiền sư liền đánh cho vị ấy một gậy.
Chuyện vui cửa Thiền - Page 7 - Lịch Sử Việt Nam